غزل ۳۳۰: تو همچو صبحی و من شمع خلوت سحرم
تو همچو صبحی و من شمع خلوت سحرم
تبسمی کن و جان بین که چون همیسپرم
چنین که در دل من داغ زلف سرکش توست
بنفشه زار شود تربتم چو درگذرم
بر آستان مرادت گشادهام در چشم
که یک نظر فکنی، خود فکندی از نظرم
چه شکر گویمت ای خیل غم، عفاک الله
که روز بیکسی آخر نمیروی ز سرم
غلام مردم چشمم، که با سیاه دلی
هزار قطره ببارد چو درد دل شمرم
به هر نظر بت ما جلوه میکند، لیکن
کس این کرشمه نبیند که من همی نگرم
به خاک حافظ اگر یار بگذرد چون باد
ز شوق در دل آن تنگنا کفن بدرم
معنی ابیات
تو همچو صبحی و من شمع خلوت سحرم / تبسمی کن و جان بین که چون همیسپرم
تو مانندِ صبحی و من شمعِ خلوتِ سحرم (که با آمدنِ صبح خاموش میشود)؛ لبخندی بزن و ببین که چگونه جان میسپارم.
چنین که در دل من داغ زلف سرکش توست / بنفشه زار شود تربتم چو درگذرم
چنین که داغِ زلفِ سرکشِ تو در دلِ من است، چون بمیرم، گورم بنفشهزار میشود.
بر آستان مرادت گشادهام در چشم / که یک نظر فکنی، خود فکندی از نظرم
بر آستانِ مرادت درِ چشم را گشودهام، که نگاهی بیفکنی؛ اما خود مرا از نظر انداختی.
چه شکر گویمت ای خیل غم، عفاک الله / که روز بیکسی آخر نمیروی ز سرم
ای سپاهِ غم، چگونه شکرت را بگویم؟ خدا تو را ببخشاید، که در روزِ بیکسی سرانجام از سرم نمیروی.
غلام مردم چشمم، که با سیاه دلی / هزار قطره ببارد چو درد دل شمرم
بندهٔ مردمکِ چشمم هستم، که با همهٔ سیاهدلی، چون دردِ دلم را میشمارم، هزار قطره اشک میبارد.
به هر نظر بت ما جلوه میکند، لیکن / کس این کرشمه نبیند که من همی نگرم
زیباروی ما در هر نگاهی جلوه میکند، اما هیچکس این کرشمه را نمیبیند که من میبینم.
به خاک حافظ اگر یار بگذرد چون باد / ز شوق در دل آن تنگنا کفن بدرم
اگر یار مانندِ باد بر خاکِ حافظ بگذرد، از شوق در دلِ آن تنگنا کفن را میدرم.
تعبیر فال
چنان دلبستهاید که یک لبخند او جانتان را میگیرد، اما به شما نگاهی نمیکند. در این تنهایی تنها غم با شما مانده است. شما در او چیزی میبینید که دیگران نمیبینند، و این مهر تا پایان با شما خواهد ماند. با این حال، خود را یکسره در اندوه رها نکنید و بدانید که وفاداری شما بیپاسخ نخواهد ماند.
- نیت کلی: چنان دلبستهاید که یک لبخندِ او جانتان را میگیرد.
- عشق: شما در او چیزی میبینید که دیگران نمیبینند، و این مهر تا پایان با شما میماند؛ وفاداریتان بیپاسخ نمیماند.
- کار: در این تنهایی خود را یکسره در اندوه رها نکنید؛ از همدمانِ تازه دوری نکنید.
- سفر: سفری سحرگاهی، دلِ تنها را روشن میکند.
درباره این غزل
غزلی با تصویرِ آغازینِ ماندگار، «تو همچو صبحی و من شمعِ خلوتِ سحرم»: شمعی که با رسیدنِ صبح خاموش میشود. بیتِ چهارم طنزی تلخ دارد: تنها غم است که در روزِ بیکسی وفادار مانده است.
موضوعها: عشق · فراق و دلتنگی · کامیابی و کار · دلشکستگی · زندگی و روزگار
بشنوید: با صدای فریدون فرحاندوز