غزل ۴۳۷: ای قصهٔ بهشت ز کویت حکایتی

ای قصهٔ بهشت ز کویت حکایتی
شرح جمال حور ز رویت روایتی

انفاس عیسی از لب لعلت لطیفه‌ای
آب خضر ز نوش لبانت کنایتی

هر پاره از دل من و از غصه قصه‌ای
هر سطری از خصال تو و از رحمت آیتی

کی عطرسای مجلس روحانیان شدی؟
گل را اگر نه بوی تو کردی رعایتی

در آرزوی خاک در یار سوختیم
یاد آور ای صبا که نکردی حمایتی

ای دل به هرزه دانش و عمرت به باد رفت
صد مایه داشتی و نکردی کفایتی

بوی دل کباب من آفاق را گرفت
این آتش درون بکند هم سرایتی

در آتش ار خیال رخش دست می‌دهد
ساقی بیا که نیست ز دوزخ شکایتی

دانی مراد حافظ از این درد و غصه چیست؟
از تو کرشمه‌ای و ز خسرو عنایتی

معنی ابیات

  1. ای قصهٔ بهشت ز کویت حکایتی / شرح جمال حور ز رویت روایتی

    ای که داستانِ بهشت حکایتی از کوی توست، و شرحِ جمالِ حوریان روایتی از روی تو؛

  2. انفاس عیسی از لب لعلت لطیفه‌ای / آب خضر ز نوش لبانت کنایتی

    نفسِ زنده‌کنندهٔ عیسی نکته‌ای از لبِ لعلِ توست، و آبِ خضر کنایه‌ای از لبِ نوشینت.

  3. هر پاره از دل من و از غصه قصه‌ای / هر سطری از خصال تو و از رحمت آیتی

    هر پاره از دلِ من قصه‌ای از غصه است، و هر سطر از خوی‌های تو آیه‌ای از رحمت.

  4. کی عطرسای مجلس روحانیان شدی؟ / گل را اگر نه بوی تو کردی رعایتی

    اگر گل بوی تو را به وام نمی‌گرفت، کی عطرافشانِ مجلسِ روحانیان می‌شد؟

  5. در آرزوی خاک در یار سوختیم / یاد آور ای صبا که نکردی حمایتی

    در آرزوی خاکِ درِ یار سوختیم؛ ای صبا، یاد آور که هیچ یاری نکردی.

  6. ای دل به هرزه دانش و عمرت به باد رفت / صد مایه داشتی و نکردی کفایتی

    ای دل، دانش و عمرت بیهوده بر باد رفت؛ صد سرمایه داشتی و هیچ بهره‌ای نبردی.

  7. بوی دل کباب من آفاق را گرفت / این آتش درون بکند هم سرایتی

    بوی دلِ کبابِ من جهان را گرفت؛ این آتشِ درون سرانجام سرایت هم می‌کند.

  8. در آتش ار خیال رخش دست می‌دهد / ساقی بیا که نیست ز دوزخ شکایتی

    اگر در آتش خیالِ روی او دست دهد، ساقی بیا، که از دوزخ شکایتی نیست.

  9. دانی مراد حافظ از این درد و غصه چیست؟ / از تو کرشمه‌ای و ز خسرو عنایتی

    می‌دانی مقصودِ حافظ از این درد و غصه چیست؟ از تو کرشمه‌ای، و از پادشاه عنایتی.

تعبیر فال

کسی را چنان گرامی می‌دارید که همه‌چیز خوب را از او می‌دانید. در آرزوی او سوخته‌اید و از واسطه‌ها یاری ندیده‌اید. توانایی و سرمایهٔ بسیار داشته‌اید و آن‌چنان که باید به کار نبرده‌اید؛ هنوز دیر نیست. شور شما بر دیگران هم اثر می‌گذارد. خواستهٔ شما ساده است: اندکی توجه از او و حمایتی از یک بزرگ.

درباره این غزل

غزلی با قافیه‌های عربی‌گون (حکایتی، روایتی، کنایتی، آیتی…) که در آن همهٔ نیکی‌های جهان، بهشت و حور و دمِ عیسی و آبِ خضر، جلوه‌ای از یار دانسته می‌شوند. بیتِ ششم گلایه‌ای صادقانه از خود است: «صد مایه داشتی و نکردی کفایتی».

موضوع‌ها: صبر · فراق و دلتنگی · کامیابی و کار · زیبایی · زندگی و روزگار

بشنوید: با صدای فریدون فرح‌اندوز

غزل‌های مرتبط

دیوان را بگشا